VCA-gecertificeerd, geen gedoe, gewoon geregeld

VCA staat voor VGM-checklist Aannemers, waarbij VGM veiligheid, gezondheid en milieu betekent. De VCA is een certificeringsnorm waarmee een bedrijf laat zien dat het veilig werkt en risico's beheerst. Opdrachtgevers in onder meer de bouw, industrie en installatietechniek vragen een VCA-certificaat vaak van aannemers en onderaannemers. De regels worden beheerd door de Stichting Samenwerken voor Veiligheid (SSVV).

Een VGM-plan, oftewel Veiligheid, Gezondheid en Milieu-plan, is een document waarin een organisatie vastlegt hoe ze risico's voor veiligheid, gezondheid en milieu opspoort en beheerst. Het bevat onder meer doelstellingen en beleid, een RI&E, beheersmaatregelen en verantwoordelijkheden. Een VGM-plan is vaak verplicht in sectoren als de bouw, industrie en logistiek en vormt de basis van een VCA-veiligheidssysteem.

VCA bedrijfscertificering is verplicht wanneer een opdrachtgever dit als contractvoorwaarde stelt, maar niet op grond van de wet. Dit komt vooral voor bij risicovol werk in de bouw, industrie en petrochemie. Zonder geldig certificaat kan een bedrijf zulke opdrachten niet uitvoeren. Een VCA-bedrijfscertificaat is 3 jaar geldig, met een jaarlijkse audit

Je krijgt een VCA bedrijfscertificering in 3 stappen: bepaal het passende VCA-niveau, implementeer en gebruik een VGM-beheersysteem volgens de VCA-checklist en laat dit beoordelen door een erkende certificatie-instelling. Na een positieve audit ontvangt de organisatie het certificaat. Dit is 3 jaar geldig en wordt jaarlijks gecontroleerd

Een VCA-veiligheidssysteem omvat beleid, verantwoordelijkheden, risicoanalyses, instructies, controles en registratie van incidenten. Twee belangrijke onderdelen zijn een actuele RI&E en geldige VCA-diploma’s: B-VCA voor operationele medewerkers en VOL-VCA voor operationeel leidinggevenden. Het systeem moet aantoonbaar in de dagelijkse praktijk worden toegepast.

VCA*, VCA**, VCA Petrochemie en VCA-MAX verschillen in zwaarte, organisatie-eisen en de inzet van onderaannemers. VCA* is bedoeld voor bedrijven die risicovol werk uitvoeren zonder onderaannemers. VCA** geldt voor bedrijven die wel onderaannemers inschakelen en stelt extra eisen aan de veiligheidsorganisatie. VCA Petrochemie voegt eisen toe voor werk in de petrochemische industrie. VCA-MAX combineert een bestaand VCA-certificaat met VCA-MG en voegt eisen toe voor veiligheidsgedrag, leiderschap en veiligheidscultuur. Je werkzaamheden en de eisen van opdrachtgevers bepalen welke variant past.

Ja, VCA is goed te combineren met andere certificeringen. Veelgekozen combinaties zijn ISO 9001 voor kwaliteit, ISO 14001 voor milieu en ISO 45001 voor gezond en veilig werken. Door deze 3 normen samen met VCA in één managementsysteem onder te brengen, benut je overlap in processen, documenten en audits en blijft het beheer overzichtelijk.

Nee, VCA-MAX is niet letterlijk hetzelfde als SCL trede 3. Het zijn twee verschillende instrumenten, maar beide beoordelen veiligheidscultuur en veilig gedrag. Binnen ViA accepteert de GCVB VCA-MAX als alternatief bewijsmiddel voor niveau 3 bij organisaties met 5 tot 250 medewerkers. Voor grotere organisaties blijft een SCL-bewijsmiddel nodig. De opdrachtgeverseis bepaalt welke route past.

De VCA bedrijfscertificering is bedoeld voor iedere beroepsgroep of branche die zich bezighoudt met risicovol werk. Denk aan bedrijven in de bouw, industrie, transport en industriële reiniging. VCA* past bij bedrijven die geen onderaannemers inzetten; VCA** bij bedrijven die dat wel doen. Voor de petrochemie bestaat VCA Petrochemie. Bestaande VCA-certificaten kunnen worden uitgebreid met VCA-MG; de combinatie heet VCA-MAX.

Diks Process Support in Boxtel begeleidt bedrijven in heel Nederland bij VCA-certificering. Sinds 2018 hebben we in totaal meer dan 1.006 bedrijven geholpen met certificering en procesondersteuning, onder meer rond VCA, ISO 9001 en ISO 45001. Diks helpt je bij het inrichten van het veiligheidsmanagementsysteem en de auditvoorbereiding. Een onafhankelijke certificerende instelling voert de audit uit en verstrekt bij een positief resultaat het certificaat.

Nee, VCA is niet wettelijk verplicht voor onderaannemers in de bouw. De Arbowet verplicht werkgevers wel om veilig en gezond werken te organiseren. Een hoofdaannemer of opdrachtgever kan VCA daarnaast als contractuele voorwaarde stellen. VCA is dan verplicht voor de onderaannemers waarop die afspraak van toepassing is.

Een VCA-bedrijfscertificaat beoordeelt het veiligheidsbeheersysteem van een onderneming, terwijl een persoonlijk VCA-diploma de veiligheidskennis van één persoon aantoont. Het VCA-bedrijfscertificaat is bedoeld voor organisaties die risicovol werk uitvoeren of in een risicovolle omgeving werken. Het persoonlijke VCA-diploma is bedoeld voor uitvoerende medewerkers, operationeel leidinggevenden of zzp’ers. Voor een VCA-gecertificeerd bedrijf zijn meestal beide nodig, afhankelijk van functies en concrete opdrachtgeverseisen.

Een VCA-gecertificeerd bedrijf is een onderneming met een geldig VCA-bedrijfscertificaat voor veilig, gezond en milieubewust werken. Controleer dit in het Centraal Certificaten Register van SSVV. Zoek op bedrijfsnaam en plaats en bekijk het certificatietype, de geldigheidsdatum, bedrijfsactiviteiten en certificerende instelling.

Ja, ISO 9001 en VCA kunnen tegelijk worden behaald via één geïntegreerd managementsysteem. Gedeelde onderdelen, zoals risicobeheer, interne audits en verbeteracties, worden gecombineerd. Specifieke VCA-eisen blijven afzonderlijk herkenbaar. Een gecombineerd traject duurt doorgaans drie tot negen maanden, afhankelijk van de organisatie.

De SSVV, Stichting Samenwerken Voor Veiligheid, beheert VCA en andere schema’s voor veilig en gezond werken. De stichting ontwikkelt de eisen, bewaakt de kwaliteit en bevordert een uniforme toepassing. Daarbij werkt SSVV samen met brancheverenigingen, certificatie-instellingen en examencentra om risicovol werk structureel veiliger en gezonder te maken.

Een TRA, oftewel Taak Risico Analyse, brengt vooraf de risico’s en gevaren van één specifieke taak in kaart. Een TRA is nodig bij risicovol of afwijkend werk waarvoor bestaande procedures onvoldoende houvast bieden, bijvoorbeeld bij een nieuwe machine of werkwijze. Voor de uitvoering worden passende veiligheidsmaatregelen bepaald en met medewerkers besproken.

Met VCA 2026/6.1 verschuift de nadruk van papier naar aantoonbare uitvoering op de werkvloer. Er is een vraag bijgekomen over het borgen van wet- en regelgeving, en leidinggevenden moeten aantoonbaar over de juiste VGM-vaardigheden beschikken. Aangescherpt zijn onder meer de inzet van VGM-deskundigheid, de onafhankelijkheid van interne audits, meetbare doelstellingen, de controle op LMRA's en actuele VGM-projectplannen op de werkplek. De versie geldt sinds 1 juli 2026, dus je eerstvolgende audit volgt deze eisen.

VCA** haal je als aannemer door een VGM-systeem in te richten dat aan de VCA**-eisen voldoet en dat te laten auditen door een geaccrediteerde certificerende instelling. VCA** is bedoeld voor bedrijven die zelf onderaannemers inschakelen of als hoofdaannemer werken. Begin met een nulmeting. Daarna regel je onder meer een actuele RI&E met plan van aanpak, procedures voor veilig werken, registratie van ongevallen en bijna-ongevallen, toolboxmeetings, werkplekinspecties en VCA-diploma's voor medewerkers. Sinds 1 juli 2026 toetst de auditor volgens VCA 2026/6.1.