Wat is een VGM-plan?

Een VGM-plan is een document waarin een organisatie vastlegt hoe ze risico’s voor veiligheid, gezondheid en milieu in kaart brengt en beheerst. In dit artikel lees je wat er in een VGM-plan staat en waarom je het plan regelmatig bijwerkt.

Wat is een VGM-plan?

VGM staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu. Een VGM-plan is een document voor organisaties die werken aan een veilige werkomgeving, gezonde arbeidsomstandigheden en de bescherming van het milieu. Het doel is om risico’s te identificeren en te beheersen, zodat medewerkers veilig en gezond kunnen werken met zo min mogelijk impact op het milieu.

Een VGM-plan is vaak verplicht in sectoren als de bouw, de industrie en de logistiek, waar de risico’s voor veiligheid en gezondheid groot kunnen zijn. Dezelfde drie thema’s komen terug in VCA, de VGM Checklist Aannemers. Lees meer over VCA-certificering voor bedrijven.

Doelstellingen en beleid

Een VGM-plan begint met de VGM-doelstellingen van de organisatie. Die zijn SMART geformuleerd (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) en passen bij het algemene bedrijfsbeleid. Zo geven ze richting aan alle VGM-activiteiten.

Daarnaast beschrijft het plan het VGM-beleid: de uitgangspunten van de organisatie op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Het management keurt dit beleid goed en draagt het uit.

Risico’s en maatregelen

De basis van een VGM-plan is de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Je brengt de mogelijke gevaren op de werkplek in kaart en beoordeelt ze. Het gaat om fysieke, chemische, biologische en ergonomische risico’s. Op basis van die analyse stel je maatregelen en procedures op om de gevaren te beperken of te voorkomen.

Verder bevat het plan:

• Veiligheidsprocedures: richtlijnen voor het veilig uitvoeren van werkzaamheden, met het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s), werkmethoden en noodevacuatieplannen.
• Gezondheidsmanagement: maatregelen voor blootstelling aan schadelijke stoffen, ergonomie en welzijn op de werkplek.
• Milieubeheer: richtlijnen om de impact op het milieu te beperken, zoals afvalbeheer, verantwoord omgaan met gevaarlijke stoffen en het besparen van energie en water.

Per project en met duidelijke verantwoordelijkheden

Elk project heeft eigen omstandigheden en risico’s. Daarom pas je het VGM-plan per project aan, zodat de maatregelen aansluiten op de actuele situatie.

Het plan beschrijft ook wie verantwoordelijk is voor de uitvoering, de controle en de evaluatie van de VGM-maatregelen. Zo is bij een incident of een vraag duidelijk wie het aanspreekpunt is.

Medewerkers, noodsituaties en incidenten

Medewerkers moeten de VGM-richtlijnen kennen en toepassen. Het VGM-plan bevat daarom een opleidingsplan met instructies en toolboxmeetings. Ook de betrokkenheid van medewerkers hoort erbij: zij signaleren onveilige situaties en denken mee over verbeteringen.

Voor noodsituaties, zoals een evacuatie, eerste hulp of communicatie bij een calamiteit, staan er instructies in het plan. Die procedures oefen je regelmatig. Alle incidenten, ook bijna-ongevallen, leg je vast en analyseer je. Zo voorkom je herhaling en verbeter je het plan.

Controle en verbetering

Een VGM-plan volgt de Plan-Do-Check-Act-cyclus (PDCA). Met periodieke inspecties, audits en evaluaties controleer je of de maatregelen werken. Op basis van die bevindingen herzie je het plan, zodat je de doelstellingen blijft halen. Een VGM-plan stel je dus niet één keer op: je werkt het regelmatig bij.

Een goed ingevoerd VGM-plan draagt bij aan de veiligheid en gezondheid van medewerkers, minder ongevallen en de bescherming van het milieu. Het helpt ook om te voldoen aan wet- en regelgeving.