Sinds kort is de vernieuwde VCA-norm VCA 2026/6.1 gepubliceerd. Met deze update zet SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid) een volgende stap in het verder professionaliseren van veiligheid, gezondheid en milieu binnen risicovolle werkomgevingen. Het fundament van VCA blijft staan, met gerichte aanpassingen die beter aansluiten op de praktijk van vandaag. Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie en waar moet je op letten richting de volgende audit? We zetten het voor je op een rij.
Wat is er gewijzigd in VCA 2026/6.1?
De nieuwe versie is geen complete herziening, maar een duidelijke doorontwikkeling. De belangrijkste veranderingen zitten in aangescherpte formuleringen en een sterkere focus op toepassing in de praktijk. Dit zorgt voor minder interpretatieverschillen en meer duidelijkheid voor zowel organisaties als auditors. Daarnaast ligt de nadruk nog sterker op de werkvloer. Het gaat niet alleen om procedures en documenten, maar om hoe veiligheid daadwerkelijk wordt georganiseerd en uitgevoerd. Ook inhoudelijk zijn er concrete aanpassingen doorgevoerd. Zo is er een nieuwe vraag toegevoegd rondom het borgen van relevante wet- en regelgeving en worden er expliciet eisen gesteld aan de vaardigheden van leidinggevenden. Organisaties moeten dus niet alleen aantonen wie verantwoordelijk is, maar ook dat leidinggevenden beschikken over de juiste competenties en hierop worden beoordeeld.
Daarnaast zijn bestaande eisen op meerdere punten aangescherpt. Denk hierbij aan:
- het aantoonbaar inzetten van VGM-deskundigheid binnen de organisatie
- het versterken van de onafhankelijkheid en spreiding van interne audits
- het concreter en meetbaar maken van doelstellingen binnen de directiebeoordeling
- het borgen van VGM-bewustzijn en gedrag
- controle op de uitvoering van LMRA’s
- het beschikbaar hebben van actuele VGM-projectplannen op de werkplek
Verder is de samenhang met andere SSVV-productstandaarden versterkt. De koppeling met VCA-MAX (veiligheidscultuur) is duidelijker en ook leiderschapsvaardigheden (VCA-LEI) zijn nadrukkelijker verankerd. Daarmee verschuift de focus verder richting gedrag, cultuur en leiderschap. Veiligheid wordt niet alleen bepaald door systemen, maar vooral door mensen. Veel wijzigingen zitten in het aanscherpen van bestaande eisen, zoals audits, inspecties, incidentopvolging en documentatie op de werkplek.
Vanaf wanneer geldt de nieuwe VCA-versie?
VCA 2026/6.1 treedt in werking op 1 juli 2026 en geldt vanaf dat moment voor alle organisaties met een VCA-certificering. Dit betekent dat het schema direct van toepassing is op zowel nieuwe als lopende certificeringen. In de praktijk wordt je eerstvolgende audit dus uitgevoerd volgens VCA 2026/6.1.
Onze klanten aan het woord.
Aviaco GSE: “De ISO 9001- en 14001 auditors waren onder de indruk van onze documentatie”
Toen Aviaco GSE overwoog zich in te schrijven voor een grote luchthaven-tender, werd één ding direct duidelijk: zonder ISO [...]
QMonkeys: “Met ISO 27001 en ISO 9001 worden we sneller gezien als trusted advisor”
Als jong bedrijf lag bij QMonkeys vanaf de start de focus op een sterk klantenbestand opbouwen. Naarmate zij met grotere [...]
Direct-Effect: “Met de ISO 27001-certificering hebben we een helder framework voor aantoonbare informatiebeveiliging”
Direct-Effect helpt organisaties al ruim dertig jaar met het digitaliseren en borgen van kennis en [...]
Wat betekent dit voor gecertificeerde bedrijven?
Voor veel organisaties zit de impact niet in grote systeemwijzigingen, maar in het aanscherpen van wat er al is. De nadruk ligt op aantoonbaarheid: processen moeten niet alleen bestaan, maar ook aantoonbaar werken.
Auditors kijken daarbij nadrukkelijker naar de praktijk. Denk aan:
- de onafhankelijkheid van interne audits
- de meetbaarheid van doelstellingen
- de borging van VGM-wetgeving
- en de daadwerkelijke uitvoering op de werkvloer
Leiderschap speelt hierin een centrale rol. Leidinggevenden moeten niet alleen verantwoordelijk zijn, maar ook beschikken over de juiste vaardigheden en hierop worden beoordeeld. Tegelijkertijd krijgt veiligheidscultuur meer gewicht. Overleggen en toolboxmeetings zijn middelen om gedrag te beïnvloeden en moeten aantoonbaar bijdragen aan veiliger werken.
Ook incidentmanagement wordt verder aangescherpt. Ernstige incidenten moeten direct worden gemeld en bevindingen moeten, waar nodig, leiden tot aanpassingen in bijvoorbeeld de RI&E of taakrisicoanalyses. Juist in kleine afwijkingen en bijna-ongevallen zit waardevolle informatie. De lat ligt daarmee niet per se hoger, maar wel scherper.
Van systeem naar praktijk
VCA 2026/6.1 bevestigt de verschuiving van systeem naar praktijk. Een RI&E of handboek is niet voldoende als het niet leeft binnen de organisatie. Medewerkers moeten begrijpen wat er van hen verwacht wordt, leidinggevenden moeten actief sturen en veiligheid moet zichtbaar zijn op de werkvloer. De vraag verschuift van “hebben we het geregeld?” naar “werkt het ook echt?”
Dit is hét moment om vooruit te kijken
Voor veel bedrijven voelt een nieuwe VCA-versie als een verplichting. In de praktijk biedt dit juist kansen. Door kritisch te kijken naar je VGM-systeem voorkom je verrassingen tijdens audits en versterk je de veiligheid binnen je organisatie. De grootste winst zit vaak in het scherper maken van bestaande processen, verantwoordelijkheden en communicatie.
Hoe Diks Process Support hierbij ondersteunt
Bij Diks Process Suppport geloven we dat een goed VCA-systeem niet complex hoeft te zijn, zolang het maar werkt in de praktijk. Wij helpen organisaties om de vertaalslag te maken van norm naar uitvoering. Geen overbodige documentatie, maar een systeem dat begrijpelijk is voor medewerkers, aansluit op de dagelijkse operatie en standhoudt tijdens audits. De introductie van VCA 2026/6.1 is hét moment om die stap te zetten. Wil je de volledige VCA 2026/6.1-checklist bekijken, dan kun je deze hier downloaden.
Heb je behoefte om jouw situatie eens met ons door te nemen? Plan dan gerust een vrijblijvend adviesgesprek in of neem contact met ons op.
Adviesgesprek aanvragen Of bel 085 833 0088