Arbo & Veiligheid, Blog

VCA 2026/6.1: wat verandert er en hoe bereid je jouw organisatie voor?

02
apr

Wat is er gewijzigd in VCA 2026/6.1?

VCA 2026/6.1 is geen volledige herziening van het VCA-schema, maar een gerichte doorontwikkeling. De belangrijkste veranderingen zitten in aangescherpte formuleringen en een sterkere focus op toepassing in de praktijk. Dit zorgt voor minder interpretatieverschillen en meer duidelijkheid voor zowel organisaties als auditors.

De nadruk ligt nog sterker op de werkvloer: het gaat niet alleen om procedures en documenten, maar om hoe veiligheid daadwerkelijk wordt georganiseerd en uitgevoerd. Zo is er een nieuwe vraag toegevoegd rondom het borgen van relevante wet- en regelgeving en worden er expliciet eisen gesteld aan de vaardigheden van leidinggevenden. Organisaties moeten niet alleen aantonen wie verantwoordelijk is, maar ook dat leidinggevenden beschikken over de juiste competenties en hierop worden beoordeeld.

Bestaande eisen zijn op meerdere punten aangescherpt. De belangrijkste wijzigingen zijn:

• het aantoonbaar inzetten van VGM-deskundigheid binnen de organisatie
• het versterken van de onafhankelijkheid en spreiding van interne audits
• het concreter en meetbaar maken van doelstellingen binnen de directiebeoordeling
• het borgen van VGM-bewustzijn en gedrag
• controle op de uitvoering van LMRA’s (Laatste Minuut Risico Analyses)
• het beschikbaar hebben van actuele VGM-projectplannen op de werkplek

Verder is de samenhang met andere SSVV-productstandaarden versterkt. De koppeling met VCA-MAX (veiligheidscultuur) is duidelijker en leiderschapsvaardigheden via VCA-LEI zijn nadrukkelijker verankerd. Daarmee verschuift de focus verder richting gedrag, cultuur en leiderschap: veiligheid wordt niet alleen bepaald door systemen, maar vooral door mensen.

Vanaf wanneer geldt VCA 2026/6.1?

VCA 2026/6.1 treedt in werking op 1 juli 2026 en geldt vanaf dat moment voor alle organisaties met een VCA-certificering. Het schema is direct van toepassing op zowel nieuwe als lopende certificeringen. In de praktijk betekent dit dat je eerstvolgende audit wordt uitgevoerd volgens de eisen van VCA 2026/6.1, ongeacht wanneer je huidige certificaat afloopt.

Onze klanten aan het woord.

ARQ Intelligence zet volgende stap met VCA*-certificering

ARQ Intelligence is een jong en snelgroeiend bedrijf binnen de infrastructuur. De organisatie helpt netbeheerders [...]

George Pisa & Zn. Tailleurs behaalde ISO 9001 en ISO 14001: “Super efficiënt en snel”

Voor George Pisa & Zn. Tailleurs waren ISO 9001 en ISO 14001 geen doel op zich, maar [...]

360 Plastics behaalde ISO 9001: “Binnen vier maanden hadden we de zaken op orde”

Voor 360 Plastics was certificering geen papieren wens, maar een logische volgende stap. Het bedrijf [...]

Wat betekent VCA 2026/6.1 voor gecertificeerde bedrijven?

Voor de meeste gecertificeerde organisaties zit de impact van VCA 2026/6.1 niet in grote systeemwijzigingen, maar in het aanscherpen van wat er al is. De nadruk ligt op aantoonbaarheid: processen moeten niet alleen bestaan, maar ook aantoonbaar werken in de dagelijkse praktijk.

Auditors kijken daarbij nadrukkelijker naar de uitvoering op de werkvloer. Concrete aandachtspunten zijn:

• de onafhankelijkheid van interne audits
• de meetbaarheid van VGM-doelstellingen
• de borging van VGM-wetgeving in de praktijk
• de daadwerkelijke uitvoering van veiligheidsmaatregelen op de werkvloer

Leiderschap speelt hierin een centrale rol. Leidinggevenden moeten niet alleen verantwoordelijk zijn voor VGM, maar ook beschikken over de juiste vaardigheden en hierop worden beoordeeld. Veiligheidscultuur krijgt meer gewicht: overleggen en toolboxmeetings zijn middelen om gedrag te beïnvloeden en moeten aantoonbaar bijdragen aan veiliger werken.

Ook incidentmanagement wordt verder aangescherpt. Ernstige incidenten moeten direct worden gemeld en bevindingen moeten, waar nodig, leiden tot aanpassingen in de RI&E (Risico-Inventarisatie en -Evaluatie) of taakrisicoanalyses. Juist in kleine afwijkingen en bijna-ongevallen zit waardevolle informatie. De lat ligt daarmee niet per se hoger, maar wel scherper.

Van systeem naar praktijk: wat VCA 2026/6.1 fundamenteel verandert

VCA 2026/6.1 bevestigt de verschuiving van papieren systeem naar aantoonbare praktijk. Een RI&E of VGM-handboek is niet voldoende als het niet leeft binnen de organisatie. Medewerkers moeten begrijpen wat er van hen verwacht wordt, leidinggevenden moeten actief sturen en veiligheid moet zichtbaar zijn op de werkvloer. De centrale vraag verschuift van “hebben we het geregeld?” naar “werkt het ook echt?”

Dit betekent concreet dat organisaties moeten kunnen aantonen dat VGM-afspraken worden nageleefd, dat leidinggevenden hun rol actief invullen en dat veiligheidsinformatie beschikbaar en begrijpelijk is voor alle medewerkers op de werkplek.

Dit is hét moment om vooruit te kijken

Voor veel bedrijven voelt een nieuwe VCA-versie als een verplichting. In de praktijk biedt VCA 2026/6.1 juist kansen. Door kritisch te kijken naar je VGM-systeem voorkom je verrassingen tijdens audits en versterk je de veiligheid binnen je organisatie. De grootste winst zit vaak in het scherper maken van bestaande processen, verantwoordelijkheden en communicatie.

Hoe Diks Process Support helpt met de overgang naar VCA 2026/6.1

Wij geloven dat een goed VCA-systeem niet complex hoeft te zijn, zolang het maar werkt in de praktijk. We helpen organisaties om de vertaalslag te maken van norm naar uitvoering. Geen overbodige documentatie, maar een systeem dat begrijpelijk is voor medewerkers, aansluit op de dagelijkse operatie en standhoudt tijdens audits.

Concreet ondersteunen we bij:

• het beoordelen van je huidige VGM-systeem aan de hand van de nieuwe VCA 2026/6.1-eisen
• het aanscherpen van interne audits, doelstellingen en incidentopvolging
• het aantoonbaar maken van leiderschapsvaardigheden en VGM-competenties
• het versterken van veiligheidscultuur en gedrag op de werkvloer
• de voorbereiding op je eerstvolgende certificeringsaudit

Wil je de volledige VCA 2026/6.1-checklist bekijken, dan kun je deze hier downloaden via de SSVV-website. Heb je behoefte om jouw situatie eens met ons door te nemen? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.