Als je organisatie werkt met een kwaliteitsmanagementsysteem volgens ISO 9001, krijg je vroeg of laat te maken met een audit. Dit kan een interne audit zijn, uitgevoerd door je eigen organisatie of een externe deskundige, of een externe audit door de certificerende instelling. Voor veel bedrijven is zo’n audit spannend: wat wordt er precies gevraagd en hoe kun je je goed voorbereiden? In deze blog leggen we het uit.
Wat is een ISO 9001 audit?
Een ISO 9001 audit is een systematische controle om vast te stellen of je kwaliteitsmanagementsysteem voldoet aan de eisen van de norm én of het in de praktijk effectief werkt. Het gaat dus niet alleen om de vraag of je de juiste documenten hebt, maar vooral of je processen goed zijn ingericht en daadwerkelijk worden gevolgd.
Er zijn drie soorten audits binnen ISO 9001:
- Interne audits: uitgevoerd door je eigen organisatie (of een ingehuurde partij) om verbeterpunten te signaleren.
- Externe audits: uitgevoerd door een certificerende instelling om het ISO 9001-certificaat te verlenen of te behouden.
- Toezichtaudits: jaarlijkse controles tijdens de looptijd van het certificaat (drie jaar).
Hoe verloopt een ISO 9001 audit?
Een audit verloopt in verschillende stappen:
- Voorbereiding
De auditor vraagt vooraf om documenten en gegevens, zoals je kwaliteitsbeleid, het Plan van Aanpak, resultaten van interne audits en verslagen van de directiebeoordeling. Op basis hiervan maakt hij of zij een auditplan.
- Openingsoverleg
De audit begint met een korte bijeenkomst waarin het doel, de werkwijze en de planning worden toegelicht. Hier is meestal het management aanwezig.
- Gesprekken en controles
De auditor voert gesprekken met medewerkers op verschillende niveaus. Daarbij kijkt hij niet alleen naar wat er in documenten staat, maar vooral hoe processen in de praktijk worden uitgevoerd. Voorbeelden: hoe registreer je klachten, hoe bewaak je klanttevredenheid of hoe worden verbeterpunten opgepakt?
- Rondgang en observatie
Vaak maakt de auditor ook een rondgang door je bedrijf om te kijken hoe processen op de werkvloer verlopen. Dit geeft inzicht in hoe procedures in de praktijk worden toegepast.
- Terugkoppeling en rapportage
Aan het eind bespreekt de auditor zijn bevindingen. Eventuele afwijkingen (non-conformities) of verbeterpunten worden toegelicht. Deze worden later vastgelegd in een rapport.
- Opvolging
Als er afwijkingen zijn, moet je organisatie aantonen dat deze binnen een bepaalde termijn zijn opgelost. Pas daarna kan het certificaat worden afgegeven of behouden.
Wat moet je voorbereiden voor een audit?
Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen tijdens de audit. Belangrijke punten zijn:
- Documentatie op orde: zorg dat kwaliteitsbeleid, procesbeschrijvingen, klachtenregistratie en auditverslagen actueel zijn.
- Interne audits uitgevoerd: auditors willen zien dat je zelf regelmatig controleert en verbeteringen doorvoert.
- Directiebeoordeling: er moet een recent verslag zijn waarin de directie de werking van het systeem evalueert.
- Bewustwording bij medewerkers: medewerkers moeten weten wat ISO 9001 inhoudt en hoe zij bijdragen aan kwaliteit.
- Praktijkvoorbeelden klaar hebben: laat zien hoe je klachten heeft opgelost, verbeteringen heeft ingevoerd of klanttevredenheid heeft gemeten.
Veelvoorkomende valkuilen bij audits
- Alleen focussen op documentatie, terwijl de praktijk achterblijft.
- Geen aantoonbare opvolging van verbeterpunten.
- Medewerkers die niet weten hoe zij bijdragen aan het kwaliteitsbeleid.
- Verouderde of niet-uitgevoerde interne audits.
Door hier aandacht aan te besteden, vergroot je de kans op een succesvolle audit aanzienlijk.
Een ISO 9001 audit is geen examen dat u moet halen, maar een kans om te laten zien hoe je kwaliteit in je organisatie borgt én om verbeterpunten te ontdekken. Met een goede voorbereiding, duidelijke documentatie en betrokken medewerkers verloopt de audit soepel en versterk je het vertrouwen van klanten en opdrachtgevers.
Ondersteuning bij ISO 9001 audits
Wil je je optimaal voorbereiden op een ISO 9001 audit? Bij Diks Process Support begeleiden wij bedrijven met interne audits, directiebeoordelingen en praktische ondersteuning richting de externe certificeringsaudit. Zo weet e zeker dat je goed voorbereid bent en je audit met vertrouwen tegemoet kunt zien.
Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.
Gerelateerde artikelen over ISO 9001
Wilt u meer weten over kwaliteitsmanagement en het opzetten of verbeteren van een ISO 9001-systeem? Bekijk dan onze aanvullende artikelen waarin we onder andere ingaan op de normstructuur, het opstellen van processen, het uitvoeren van interne audits en de stappen richting een succesvolle ISO 9001-certificering.
