Naar de inhoud
Arbo & Veiligheid

Wat is een werkplekinspectie?

Selena van EmpelDiks Process Support3 min leestijd
Beheers risico’s en voorkom inspectiestress

Een werkplekinspectie is een controle van de werkplek op veiligheid en op de geldende normen, wetten en regels. In dit artikel lees je waarom je inspecteert en hoe je een werkplekinspectie uitvoert en opvolgt.

Wat is een werkplekinspectie?

Met een werkplekinspectie controleer je of een werkplek veilig is en voldoet aan de geldende normen, wetten en regels. Het is een hulpmiddel om veilig en gezond werken op de werkvloer te bevorderen. Door regelmatig te inspecteren spoor je onveilige situaties vroeg op en beperk je de risico’s zoveel mogelijk.

Een inspectie gebeurt aan de hand van een checklist die is afgestemd op jouw bedrijf. Tijdens de inspectie loop je die checklist na en kijk je hoe het ervoor staat op de werkvloer.

Waarom werkplekinspecties?

Een werkplek die niet op orde is, leidt tot vertraging in de werkzaamheden en kan zorgen voor onveilige en ongezonde situaties. Op termijn kan het ook leiden tot ontevreden klanten of zelfs klantverlies.

Werk je in een sector waarin veel ongelukken gebeuren, dan is het aan te raden om werkplekinspecties onderdeel te maken van je maandelijkse processen. Je vermindert het aantal bedrijfsongevallen en het ziekteverzuim, en daarmee bespaar je uiteindelijk kosten. Met periodieke inspecties laat je ook aan potentiële medewerkers en partners zien dat je veiligheid serieus neemt.

Wat controleer je tijdens een werkplekinspectie?

Tijdens een werkplekinspectie voor VCA-bedrijfscertificering controleer je systematisch alle aspecten van de werkomgeving die een risico kunnen vormen voor de veiligheid en gezondheid van medewerkers. Denk aan de staat van machines, persoonlijke beschermingsmiddelen, nooduitgangen, opslag van gevaarlijke stoffen en de algehele orde en netheid op de werkplek.

Een goede werkplekinspectie dekt minimaal de volgende aandachtsgebieden:

  • Machines en gereedschap: zijn ze gekeurd, in goede staat en voorzien van de juiste beveiliging?
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM): worden ze gebruikt, zijn ze beschikbaar en in goede conditie?
  • Vluchtroutes en nooduitgangen: zijn ze vrij van obstakels en duidelijk gemarkeerd?
  • Gevaarlijke stoffen: worden ze correct opgeslagen, gelabeld en gebruikt?
  • Orde en netheid: is de werkplek schoon en opgeruimd, zodat struikel- en valgevaar wordt beperkt?
  • Elektrische installaties: zijn er zichtbare beschadigingen aan kabels of aansluitingen?
  • Werkvergunningen: zijn de juiste vergunningen aanwezig voor risicovolle werkzaamheden?

Gebruik bij elke inspectie een vaste checklist zodat je niets over het hoofd ziet en resultaten onderling vergelijkbaar zijn.

Verplicht bij VCA

Voor VCA-gecertificeerde bedrijven zijn periodieke werkplekinspecties verplicht. De werkplekinspectie is daarmee een vast onderdeel van een VCA-certificering.

Hoe hoger het risico van de werkzaamheden, hoe vaker je inspecteert. Bij hoogrisicowerkzaamheden zoals werken op hoogte, met gevaarlijke stoffen of in besloten ruimten is een hogere inspectiefrequentie verstandig en soms zelfs noodzakelijk. Bij een VCA-audit kijkt de auditor aan de hand van je registraties of de inspecties frequent en consequent genoeg zijn uitgevoerd. Ontbreekt er een periode, dan is dat een directe bevinding.

Wie voert de werkplekinspectie uit?

De verantwoordelijkheid voor werkplekinspecties ligt primair bij het lijnmanagement, zoals de uitvoerder, voorman of afdelingshoofd. Zij zijn dagelijks aanwezig op de werkvloer en kennen de specifieke risico’s van hun afdeling of project het best. De KAM-coördinator of preventiemedewerker ondersteunt dit proces en bewaakt de kwaliteit van de inspecties.

VCA verwacht dat inspecties niet uitsluitend door veiligheidskundigen worden uitgevoerd. Juist het betrekken van leidinggevenden op de werkvloer laat zien dat veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is en geen taak van alleen de veiligheidsafdeling. Sommige organisaties kiezen ervoor om ook medewerkers periodiek mee te laten lopen bij inspecties, wat de betrokkenheid en het veiligheidsbewustzijn vergroot.

Een werkplekinspectie uitvoeren in drie stappen

Of je nu op papier of digitaal werkt, een werkplekinspectie verloopt op ongeveer dezelfde manier:

  1. Stel een checklist op. Zet daarin alle mogelijke risico’s waar je tijdens de werkdag tegenaan kunt lopen.
  2. Loop de checklist na. Doe dat ten minste één keer per maand. Twijfel je over een situatie, dan is dit het moment om er iets aan te doen.
  3. Volg de inspectie op. Maak aan de hand van de rapportage actiepunten en wijs ze toe aan een verantwoordelijke.

Vooral bij de opvolging gaat het vaak mis. Met papieren checklists en uitvoerders die steeds moeten worden aangespoord, is het lastig om inspecties goed en volledig af te ronden. Moet je de verantwoordelijke medewerkers steeds aansporen om de inspecties uit te voeren, dan is er ruimte voor verbetering.

Hoe leg je een werkplekinspectie vast?

Voor VCA moet je werkplekinspecties schriftelijk of digitaal vastleggen op een manier die aantoonbaar, traceerbaar en reproduceerbaar is. Elke inspectie moet minimaal bevatten: de datum, de naam van de inspecteur, de geïnspecteerde locatie of afdeling, de bevindingen en de status van opvolging.

Goede documentatie betekent in de praktijk:

  • Gebruik een vast inspectieformulier of digitale checklist
  • Noteer zowel positieve bevindingen als tekortkomingen
  • Koppel elke tekortkoming aan een actie, verantwoordelijke persoon en deadline
  • Zorg dat de documentatie toegankelijk is voor interne en externe auditors

Digitale systemen hebben hierbij een groot voordeel: ze maken het eenvoudig om acties op te volgen, herinneringen te sturen en rapportages te genereren voor het management.

Het is belangrijk om de status van acties actief te bewaken. Leg afgehandelde acties vast met bewijs van de genomen maatregel, zodat je bij een audit kunt aantonen dat je niet alleen constateert maar ook verbetert. Terugkerende bevindingen zijn een signaal dat er iets structureel mis is en vragen om een diepere oorzaakanalyse in plaats van een oppervlakkige tijdelijke oplossing.

Deel de resultaten van inspecties ook terug met de medewerkers op de werkvloer. Dit sluit de cirkel en laat zien dat inspecties niet een doel op zich zijn, maar bijdragen aan een veiligere werkomgeving.

Op papier of digitaal

Vroeger gebeurde een werkplekinspectie vooral met een papieren checklist. Tegenwoordig kan het ook digitaal, met KAM-software. Dat heeft een paar voordelen:

  • Bevoegde medewerkers kunnen altijd bij de ingevulde checklists, via computer, tablet of smartphone.
  • Je hebt een overzicht van alle uitgevoerde inspecties op datum.
  • Het werkt efficiënter dan een papieren checklist.
  • Je kunt foto’s toevoegen, wat soms meer duidelijkheid geeft dan alleen een beschrijving.
  • De gegevens worden omgezet in rapportages voor het management.

Digitaal inspecteren gaat in dezelfde drie stappen. Eerst wordt de checklist gedigitaliseerd: werk je al met een papieren checklist, dan kan die vrijwel één op één worden overgezet. Daarna logt de bevoegde medewerker in, opent de checklist en loopt hem direct na, met foto’s waar dat nodig is. Tot slot volg je de uitgevoerde inspecties op en wijs je ze toe aan een verantwoordelijke. Met automatische rapportages en persoonlijke dashboards zie je in één oogopslag wat er nog openstaat.

Bronnen

Meer lezen bij de officiële bron:

Hulp nodig bij VCA*?

Vraag een offerte aan of plan eerst een gratis adviesgesprek (t.w.v. € 95).

Gratis en vrijblijvend. Reactie binnen één werkdag.

Geschreven door Selena van EmpelSelena schrijft voor Diks Process Support over certificering, kwaliteit en veiligheid.

Liever eerst even
sparren?

Vraag vrijblijvend een offerte aan. Heb je vragen? Bel ons gerust.