VacaturesDe Nederlandse Arbeidsinspectie heeft haar plannen voor 2026 bekendgemaakt, en daarin wordt duidelijk dat het komende jaar sterk in het teken staat van eerlijk, gezond en veilig werk. 2026 is bovendien het laatste jaar van het lopende Meerjarenplan 2023–2026, waardoor veel bestaande thema’s worden voortgezet, maar ook worden aangescherpt. Voor bedrijven betekent dit dat de inspectiedruk op verschillende onderwerpen toeneemt.
Eerlijk werk onder een vergrootglas
Door ontwikkelingen zoals arbeidsmarktkrapte, arbeidsmigratie en flexibilisering van de arbeidsmarkt ziet de Arbeidsinspectie meer risico’s op misstanden. In 2026 ligt de focus onder andere op:
- Arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling, vooral in sectoren waar kwetsbare werknemers actief zijn.
- Misstanden bij uitzendbureaus – denk aan slechte huisvesting, onderbetaling en misbruik van regels.
- Schijnconstructies en onderbetaling, vaak bij grensoverschrijdend werk en inzet van arbeidsmigranten.
- Misbruik van migratieregelingen, zoals bij studenten, kenniswerkers en “erkend referenten”.
In hoge-risicosectoren zoals vleesverwerking, schoonmaak, transport en glastuinbouw wordt extra gehandhaafd. Ook worden internationale controles samen met andere EU-landen verder uitgebreid.
Meer aandacht voor werkdruk en ongewenst gedrag
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is een blijvend zorgpunt. De Arbeidsinspectie ziet vooral problemen bij sectoren als zorg, onderwijs, gemeenten en beveiliging. In 2026 voert de inspectie gerichte projecten uit rondom:
- Werkdruk
- Intern ongewenst gedrag
- Discriminatie op de werkvloer
Werkgevers moeten aantoonbaar beleid hebben voor preventie, meldprocedures en opvolging. Herinspecties worden ingezet om te controleren of eerdere adviezen daadwerkelijk zijn opgevolgd.
Blootstelling aan gevaarlijke stoffen
Gevaarlijke stoffen blijven een prioriteit in 2026. De inspectie richt zich vooral op:
- kankerverwekkende en schadelijke stoffen
- lasrook, houtstof, kwartsstof en dieselmotorenemissies
- sectoren zoals metaal, houtbewerking, luchthavens en industriële reiniging
Bedrijven moeten hun risico’s in kaart hebben en effectieve beheersmaatregelen kunnen aantonen.
Asbest en ioniserende straling
Het toezicht op asbestsanering wordt verder verscherpt. De nieuwe EU-Asbestrichtlijn wordt voorbereid, wat leidt tot strengere eisen aan saneerders.
Voor bronnen van ioniserende straling (zoals röntgenapparatuur) komen risicogerichte inspecties, vooral in sectoren waar het risico op blootstelling groot is.
Arbeidsongevallen en meldplicht: meer controle
Er komt in 2026 extra aandacht voor het melden van bedrijfsongevallen. De meldingsbereidheid moet omhoog en daarom investeert de Arbeidsinspectie in voorlichting en campagnes.
Workshops, verbeterde digitale meldformulieren (in vijf talen) en pilots met o.a. ziekenhuizen moeten hierbij helpen.
Daarnaast worden werkgeversrapportages na een ongeval strenger beoordeeld: het verbeterplan moet concreet en effectief zijn.
Strenger toezicht op de RI&E en Arbozorg
De Arbeidsinspectie blijft sterk inzetten op de kwaliteit van de RI&E en het Plan van Aanpak. Bedrijven moeten risico’s goed inventariseren en maatregelen daadwerkelijk uitvoeren. Ook wordt gekeken naar:
- betrokkenheid van werknemers bij Arbozaken
- kwaliteit van voorlichting en instructie
- gebruik van Arbocatalogi
Bedrijven met een slechte RI&E lopen een verhoogd risico op een boete of herinspectie.
Seveso-bedrijven en zware ongevallen
In 2026 wil de Arbeidsinspectie minimaal 90% van de gezamenlijke Seveso-inspecties uitvoeren. Hierbij draait het om bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen.
Ook ARIE-bedrijven worden intensief gecontroleerd op onderhoud, keuringen, veiligheidsmanagement en maatregelen tegen zware ongevallen.
Data-gestuurd werken en slimme selectie
De inspectie wil in 2026 volledig “informatiegestuurd werken”. Dit betekent:
- gebruik van algoritmes, analyses en meldingen om gericht te selecteren
- meer controles op plekken waar risico’s historisch hoog zijn
- sneller sturen op trends, patronen en signalen
Ook wordt geïnvesteerd in digitale hulpmiddelen en efficiëntere werkprocessen voor inspecteurs.
Opsporing en strafrechtelijke aanpak
De Opsporingsdienst pakt in 2026 onder andere aan:
- arbeidsuitbuiting
- mensenhandel
- zorgfraude
- fraude bij uitkeringen, subsidies en valse certificaten
Door beperkte capaciteit in de strafrechtketen kiest de inspectie vaker voor alternatieven zoals transacties, strafbeschikkingen of bestuursrechtelijke maatregelen, zolang het maatschappelijk effect maar maximaal is.
Conclusie: Inspectiedruk stijgt in 2026
De Arbeidsinspectie gaat in 2026 harder handhaven op risico’s rond:
- eerlijk werk
- arbeidsmigratie
- werkdruk en ongewenst gedrag
- gevaarlijke stoffen
- RI&E en Arbozorg
- arbeidsongevallen en meldplicht
Voor bedrijven betekent dit dat zij hun verplichtingen goed op orde moeten hebben. Goede registratie, duidelijke procedures en actuele RI&E’s zijn essentieel.
Alles lezen over de plannen van de Nederlandse Arbeids Inspectie?