VacaturesIn de zorg wordt dagelijks gewerkt met zeer gevoelige informatie. Patiëntdossiers, behandelgegevens en persoonlijke informatie vormen de kern van goede zorgverlening, maar brengen ook grote verantwoordelijkheden met zich mee. Eén fout, datalek of onbevoegde inzage kan grote gevolgen hebben voor patiënten én voor de zorgorganisatie zelf.
De NEN 7510-norm is ontwikkeld om zorgorganisaties te helpen deze informatie veilig en zorgvuldig te beheren. In deze blog leggen we uit wat NEN 7510 precies is, wat de norm betekent in de praktijk en geven we concrete voorbeelden van hoe NEN 7510 wordt toegepast binnen zorgorganisaties.
Wat is NEN 7510?
NEN 7510 is de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg. De norm beschrijft hoe organisaties een samenhangend systeem moeten inrichten om medische en zorggerelateerde informatie te beschermen. Dit systeem wordt ook wel een Information Security Management System (ISMS) genoemd.
Het doel van de norm is het waarborgen van de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van patiëntgegevens. Dat betekent dat informatie alleen toegankelijk mag zijn voor bevoegde personen, niet ongewenst mag worden gewijzigd en altijd beschikbaar moet zijn wanneer zorgverleners deze nodig hebben.
De norm is gebaseerd op ISO 27001, maar is uitgebreid met aanvullende eisen die specifiek zijn afgestemd op de zorgsector en de Nederlandse wetgeving.
Wat betekent NEN 7510 in de praktijk?
NEN 7510 betekent dat informatiebeveiliging geen los onderwerp is, maar structureel onderdeel wordt van de organisatie. Het gaat niet alleen om techniek, zoals beveiligde systemen en wachtwoorden, maar ook om beleid, processen en gedrag van medewerkers.
In de praktijk vraagt NEN 7510 dat een organisatie inzicht heeft in welke informatie zij verwerkt, waar deze informatie zich bevindt en welke risico’s daarbij horen. Op basis daarvan worden passende maatregelen genomen, zoals duidelijke toegangsrechten, logging van inzage in dossiers en procedures voor het omgaan met incidenten en datalekken.
Daarnaast speelt bewustwording een grote rol. Medewerkers moeten weten hoe zij veilig omgaan met patiëntgegevens en waarom dit belangrijk is. NEN 7510 helpt organisaties om deze afspraken vast te leggen en consistent toe te passen.
Voor wie is NEN 7510 bedoeld?
NEN 7510 is bedoeld voor alle organisaties die werken met zorginformatie. Dat zijn niet alleen zorginstellingen zoals ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, GGZ-instellingen en verpleeg- en verzorgingshuizen, maar ook organisaties die zorg ondersteunen.
Denk hierbij aan ICT-leveranciers, softwareontwikkelaars van elektronische patiëntendossiers, hostingpartijen en andere dienstverleners die toegang hebben tot medische gegevens. Ook voor deze organisaties geldt dat zij patiëntgegevens op het juiste beveiligingsniveau moeten verwerken.
Voorbeelden van NEN 7510 in de praktijk
Om duidelijk te maken wat NEN 7510 betekent, volgen hieronder enkele praktijkvoorbeelden.
Toegangsbeheer in een zorginstelling
In een ziekenhuis zorgt NEN 7510 ervoor dat medewerkers alleen toegang hebben tot patiëntdossiers die zij nodig hebben voor hun functie. Een arts kan dossiers inzien van zijn eigen patiënten, terwijl administratief personeel beperkte toegang heeft. Alle inzage wordt gelogd, zodat achteraf kan worden gecontroleerd wie wanneer welke gegevens heeft bekeken.
Logging en controle bij patiëntdossiers
Bij een huisartsenpraktijk wordt vastgelegd wie patiëntgegevens opent en bewerkt. Ongebruikelijke inzage, bijvoorbeeld buiten werktijden of zonder behandelrelatie, wordt gesignaleerd en onderzocht. Dit helpt misbruik en fouten vroegtijdig te herkennen.
Datalekprocedure in de zorg
Wanneer een laptop met patiëntgegevens kwijtraakt of een e-mail verkeerd wordt verzonden, schrijft NEN 7510 voor dat er een duidelijke procedure is. Het incident wordt gemeld, onderzocht en indien nodig gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Tegelijkertijd worden maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.
Continuïteit van zorgsystemen
In een zorginstelling worden back-ups gemaakt van elektronische patiëntendossiers en zijn noodprocedures vastgelegd voor het geval systemen tijdelijk niet beschikbaar zijn. Zo blijft zorgverlening mogelijk, ook bij technische storingen of cyberincidenten.
Wat is het verschil met ISO 27001?
ISO 27001 is een internationale norm voor informatiebeveiliging die toepasbaar is in alle sectoren. De norm bouwt hierop voort, maar vertaalt de eisen specifiek naar de zorg.
Het verschil zit vooral in de nadruk op patiëntveiligheid, zorgprocessen en Nederlandse wetgeving. Waar ISO 27001 ruimte laat voor interpretatie, stelt NEN 7510 concretere eisen aan bijvoorbeeld logging, autorisaties en beschikbaarheid van zorginformatie.
Voor zorgorganisaties is ISO 27001 daarom vaak niet voldoende; NEN 7510 is beter afgestemd op hun praktijk.
Is NEN 7510 verplicht?
NEN 7510 is geen wet, maar in de praktijk wel vaak noodzakelijk. Zorgwetgeving zoals de AVG en de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg verplicht organisaties om passende beveiligingsmaatregelen te nemen. NEN 7510 wordt door toezichthouders en opdrachtgevers gebruikt als maatstaf om te beoordelen of dit goed is geregeld.
Daarnaast stellen veel zorginstellingen de norm verplicht aan hun leveranciers. Hierdoor wordt de norm ook voor ondersteunende partijen steeds belangrijker.
De NEN 7510-norm is dé standaard voor informatiebeveiliging in de zorg. De norm helpt organisaties om patiëntgegevens veilig te verwerken, risico’s te beheersen en te voldoen aan wettelijke eisen.
Door NEN 7510 toe te passen, laat een organisatie zien dat informatiebeveiliging serieus wordt genomen en structureel is ingebed in de dagelijkse praktijk. Dat draagt bij aan vertrouwen, kwaliteit van zorg en een toekomstbestendige organisatie.
Wilt u weten wat NEN 7510 voor uw organisatie betekent of hoe u deze norm praktisch kunt toepassen? Bij Diks Process Support begeleiden wij zorgorganisaties en leveranciers stap voor stap bij de implementatie en certificering van NEN 7510. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek.