Iedere werkgever in Nederland is verplicht om de risico’s in zijn bedrijf in kaart te brengen en maatregelen te nemen om de veiligheid en gezondheid van medewerkers te beschermen. Dit doe je met een RI&E: Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Toch blijkt in de praktijk dat veel organisaties de verplichting niet of niet volledig naleven. In deze blog leggen we uit wat de RI&E precies inhoudt, waarom deze verplicht is en wat je als werkgever moet regelen.
Wat is een RI&E?
Een RI&E is een systematisch onderzoek naar de risico’s die in je organisatie voorkomen op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn. Je brengt in kaart:
-
Welke risico’s er aanwezig zijn (bijvoorbeeld werken op hoogte, gevaarlijke stoffen, machineveiligheid of werkdruk)
-
Wat de ernst en de kans van die risico’s zijn
-
Welke maatregelen al zijn genomen en welke nog nodig zijn
Op basis van de RI&E maakt u een Plan van Aanpak, waarin staat welke verbeteringen je doorvoert, wie hiervoor verantwoordelijk is en binnen welke termijn dit gebeurt.
Waarom is de RI&E verplicht?
De verplichting komt voort uit de Arbowet. Deze schrijft voor dat werkgevers moeten zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. De RI&E is daarbij het basisinstrument. Zonder RI&E is het onmogelijk om gericht beleid te voeren en aan te tonen dat je aan de wet voldoet.
De Arbeidsinspectie controleert actief op de aanwezigheid van een actuele RI&E. Heb je deze niet of niet volledig uitgevoerd, dan riskeer je een boete die kan oplopen tot € 4.500,- per overtreding.
Voor wie geldt de verplichting?
De RI&E is verplicht voor alle werkgevers met personeel. Er zijn slechts enkele uitzonderingen:
-
Heb je minder dan 25 medewerkers én gebruik je een door de branche goedgekeurde RI&E, dan hoeft deze niet door een externe deskundige getoetst te worden.
-
Bij meer dan 25 medewerkers, of als je geen goedgekeurd branche-instrument gebruikt, moet de RI&E altijd extern getoetst worden door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige.
Zelfs als je maar enkele medewerkers in dienst heeft, blijft de verplichting bestaan.
Hoe vaak moet je de RI&E uitvoeren?
De wet schrijft geen vaste termijn voor, maar de RI&E moet altijd actueel zijn. Dat betekent dat je de inventarisatie moet herzien bij belangrijke wijzigingen, zoals:
-
Nieuwe machines of werkmethoden
-
Verhuizing of verbouwing van de werkplek
-
Invoering van nieuwe stoffen of processen
-
Aanzienlijke groei van het aantal medewerkers
Veel bedrijven kiezen ervoor de RI&E elke drie tot vijf jaar volledig te actualiseren, aangevuld met tussentijdse updates bij veranderingen.
Hoe voer je een RI&E uit?
Het uitvoeren van een RI&E verloopt in drie stappen:
-
Inventariseren van risico’s – breng alle mogelijke risico’s in kaart, bijvoorbeeld door observatie, gesprekken en checklists.
-
Evalueren van risico’s – beoordeel de kans en de ernst, zodat duidelijk wordt welke risico’s prioriteit hebben.
-
Plan van Aanpak opstellen – bepaal welke maatregelen je neemt, wie dit doet en binnen welke termijn.
Dit proces kun je zelf uitvoeren met een branche-instrument, of je kunt begeleiding inschakelen van een arbodeskundige.
Praktisch voorbeeld
Een metaalbewerkingsbedrijf met 15 medewerkers voert een RI&E uit. Hieruit blijkt dat medewerkers risico lopen door lawaai, fysieke belasting en het gebruik van gevaarlijke stoffen. In het Plan van Aanpak wordt vastgelegd dat gehoorbescherming verplicht wordt, dat er tilhulpen worden aangeschaft en dat er een beter afzuigsysteem komt voor lasrook. Binnen een half jaar zijn de verbeteringen doorgevoerd en kan het bedrijf aantonen dat de risico’s zijn aangepakt.
De RI&E is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een praktisch hulpmiddel om risico’s in je organisatie beheersbaar te maken. Door risico’s systematisch te inventariseren, maatregelen te nemen en deze te borgen, zorg je voor een veilige werkomgeving én voorkom je boetes bij inspecties.
Ondersteuning bij RI&E
Wil je weten of je organisatie voldoet aan de RI&E-verplichting of heb je hulp nodig bij het opstellen of toetsen van een RI&E? Bij Diks Process Support begeleiden wij bedrijven stap voor stap. Van het uitvoeren van de inventarisatie tot het opstellen van een Plan van Aanpak en het organiseren van de toetsing: wij zorgen dat je voldoet aan de wet en dat veiligheid praktisch geregeld is.
Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.
